Tasarım Teknolojileri Stratejisi

Tübitak Vizyon 2023 Projesi

Vizyon 2023 Hakkında Bilgi için Tıklayınız

İçindekiler
1. Giriş
2. Bilgisayar Destekli Tasarım ve Bilgisayar Destekli İmalat
3. Sanal Gerçeklik
4. Sanal Prototipleme
5. Simülasyon ve Modelleme Yazılımları
6. Politika ve Stratejiler
7. Teknoloji Yol Haritası

1. GİRİŞ

Ülkemizin rekabetçi gücünün geliştirilebilmesi ve sürdürülebilir kalkınmasını ivmelendirerek arttırabilmesi için
teknoloji üretmesi ve bunu pazarlayabilmesi şarttır. Bu bağlamda tasarım teknolojilerinin problem çözmeye,
üretime ve ürün geliştirmeye, teknoloji oluşturmaya ve katma değeri arttırmaya yönelik çok temel bir rolü
vardır. Tasarım teknolojilerinin bu birincil öneminin yanısıra diğer strateji alanları ile irili ufaklı önemli
arakesitleri bulunmaktadır. Tasarım teknolojilerinde gerçekleştirilecek temel yatırımlar, Türkiye’de özellikle
otomotiv, havacılık, denizcilik, savunma, elektronik, beyaz esya, tıp, biyoteknoloji, iletişim, elektrik-elektronik,
haberleşme, makina ve enerji sektörleri başta olmak üzere hemen hemen tüm üretim sektörlerini
etkileyebilecektir. Bu sebeple tasarım teknolojilerine yönelik kısa, orta ve uzun vadeli ivedilikle yapılması
gereken düzenleme ve yatırımlar en kısa sürede uygulamaya konmalıdır.

Tasarım, çok geniş bir çerçevede üretilecek bir malın, ürünün ve hizmetin veya bir problemin
modellenmesinin planlanmasıdır diyebiliriz. Bu anlamda tasarımı oluşturan alt unsurları: bilgisayar destekli
tasarım, bilgisayar destekli üretim, bilgisayar destekli mühendislik ve süreç otomasyonu ile geliştirme ve
benzetim araçları, yazılım ve yazılım tasarımı teknolojileri olarak sıralayabiliriz. Ülkemizin bu teknolojilere
etkin bir şekilde sahip olması durumunda başta sanayi üretimi olmak üzere geliştirilecek tüm ürünlerde kendi
tasarımını ve buna bağlı rekabet gücünü geliştirmesi ve bunun sonucu olarak dünyadaki pazar payını
arttırması mümkün olacaktır. Bizim gelişmişlik düzeyimizdeki tüm ülkeler bu gerçek ışığında tasarım
teknolojilerine referans veren tüm alt alanlarda orta ve uzun vadeli stratejik yatırımlarını ve kurumsal
yapılarını kurmuşlar veya kurmaktadırlar.

Genel olarak tüm üretim süreçlerinde tasarımın var olduğunu söyleyebiliriz, özellikle bilgisayar ve bilişim
teknolojilerinin imkanları ile birlikte tasarım günümüzde ağırlığını hemen hemen tüm sektörlerde hissettirmeye
başlamıştır. Gelecekte bu etkinin bilgisayar ve bilişim teknolojilerinin gelişme hızına parallel olarak artacağı
ve hemen her alana gireceği öngörülmektedir.

Türkiye’nin tasarım alanındaki 2023 hedefi “Kendi teknolojisini üretmek ve katma değeri yüksek
teknoloji ürünlerini rekabetçi pazarlarda satabilmek”tir
.

Bu hedefe yönelik temel aşamalar şöyledir:
2010 yılında; interval aritmetik, puslu mantik, genetik algoritmalar, sayisal matematik teknikler, yapay us,
kuvantum hesaplama, uygulamali matematik ve geometrik modelleme alanlarinda universitelerde uzun vadeli
temel arastirmalari desteklemek ve tesvik etmek. Servis ve altyapi yatirimlarina oncelik vererek ileri teknoloji
kullanabilir insan gucu ve tasarim araclarinin gelistirilmesi desteklenmelidir. Bu amacla, Grid olusturma ve
grid teknolojileri uzerinden tasarim ve modelleme yapma, parallel ve dagitik ortamda yazilim gelistirme,
paralel veritabani algoritmalari, cluster ve SMP (simetrik cok islemcili) bilgisayar yazilim teknolojileri, nesne
yonelimli programlama ve modelleme teknolojisi ile canlandirim ve grafik tasarim teknolojilerinde uygulamali
ve sinai arastirmalar gerceklestirilmelidir. Destekleyici unsurlar olarak endüstride görsel veri formatlarının,
simulasyon ve iletisim standartlarının belirlenmesine yonelik calismalar tamamlanmalidir. Ayrica sektörel
bazda istatistiksel bilgi toplama yöntemlerinin geliştirilmesi ve veri tabanlarının oluşturulması (tasarım ve
tasarım geçerlemeye yönelik) tamamlanmalidir. Bu tarih itibari ile Kontrol Sistem tasarımı yeteneğinin
geliştirilmesi, Kinematik sentez, hareket tasarımı ve dinamik dengeleme tekniklerinin makine tasarımında
yaygın kullanımı, Üretim süreçlerinde doğrulama tekniklerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması
gerceklestirilmelidir. Endustriye ust duzey modelleme ve tasarim kabiliyeti kazandiracak bir “Ulusal Yuksek
Basarimli Hesaplama Merkezi “ kurulmasi tamamlanmalidir.

2015 yılında; temel arastirma alanlari desteklenmeye devam edilmeli, temel arastirmalardan gelen bilgi
birikimi sanal gerceklik, ogrenen yazilimlar, orgusuz (meshless) sistemler, kimyasal sureclerin hesaplamali
modellenmesi alanlarinda uygulamali arastirmalar gelistirilmeli ve tamamlanmalidir. Üretim süreçlerinde
doğrulama tekniklerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması saglanmalidir. Geliştirilen bu teknolojileri kullanarak
Ulusal bir CFD (Computational Fluid Dynamics) yazılım paketinin geliştirilmesi, Tıp, mühendislik gibi tematik
alanlarda ulusal gridlerin oluşturulması, Sensör ve ortam modellemelerinin, sanal prototipleme yeteneginin,
bir ulusal kati cisim mekanigi modelleyicisinin geliştirilmesi ve endustride yaygınlaştırılması
gerceklestirilmelidir. Temel ve uygulamali arastirma ve servis altyapi yatirimlarinin sonucunda biyoinformatik,
genetik modelleme ve simulasyonlari alaninda buyuk olcekli endustrinin ihtiyaci olan uygulamalar
gerceklestirilmelidir. Uretilen yazilim ve sistemlerin %25’nin sınai uygulamalarda kullanilmasi saglanmalidir.

2023 yılında; Sanal prototipleme yeteneginin endustri tasariminda yaygin olarak kullanilmasi
gerceklenmelidir. Sirket bilgi birikimi tabani yazilimi yaygin olarak kullanilmaya gecmelidir. Ulusal grid altyapisi
kullanilarak ulke capinda universitelerin ve buyuk sanayi kuruluslarinin arastirmalari yayginlastirilmalidir. Grid
agi uzerinden bilgi akisi cok hizli (Amerikada su anda TeraByte seviyesinde) ve maliyeti dusuk sevide
olmalidir. Ulusal Veri merkezleri (diger deyisle yuksek basarimli hesaplama merkezleri) ulkenin her
bolgesinde yayginlasmis olmalidir. Sanal gerceklik yazilim paketleri tum farkli tasarim sureclerinde hizli, ucuz
ve yaratici olmalari nedeniyle vazgecilmez bir arac olarak kullaniliyor olmalidir. İnterval aritmetik, sayisal
yontemler temel arastirmalari ve buna bagli gelistirilen CFD, Kati cisim mekanigi, akustik ve titresim ulusal
yazilimlari surekli olarak gelistirilirken artik hemen hemen tum endustri kuruluslarinda standart tasarim araci
olarak devreye girmis olmalidir. Endustrinin urun tasarim gucu artmis, ihracatinda ileri teknoloji urunlerinin yeri
ve katma degeri cok yuksek urunlerin payi %50’den fazla seviyeye gelmis olmalıdir. Tum bu konularin
gerceklenebilmesi icin rapordada ifade edilecek olan hukuki, idari ve finansal duzenlemeler ile insan
kaynaklarina yonelik politika onerilerimizin uygulamaya gecirilmesi gerekmektedir.

Hedefe yönelik olarak yapılması gerekenleri aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz:
a) Eğitim ve insan kaynaklarına yönelik çalışmalar
b) Yasal ve düzenleyici politika önerileri
c) Finansman ve Mali Politikalar
d) Ulusal programlar ve projeler
e) Türkiyede tasarımda öncelikli alanlar için gerekli alt teknoloji alanları
f) Uzun vadeli düşünülmesi gereken temel ve uygulamalı alanlar
g) Kısa vadeli yapılması gereken çalışmalar
Aşağıda verilecek olan asıl ve destekleyici yetkinlik kazanılması gereken alt alanlarda başarılı olabilmek için
yukarıdaki unsurların göz önüne alınması ve gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

2. BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM VE BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT

Önümüzdeki yıllarda bilgisayar destekli tasarım (CAD) ve imalat (CAM) alanlarında aşağıda sıralanan
gelişmeler olacaktır:
1. Dün CAD denince sadece geometrik şekil verme anlaşılıyordu. Bugün elektrik kablolamadan tutun, sac
açılımına, ışık altında nasıl görüneceğine kadar her türlü işi aynı ortamda yapıyoruz. Yarın bunlara
yenileri eklenecektir.
2. Parçayı modellerken, program aynı zamanda mühendislik hesaplamalarını (CAE) otomatik yapacak ve
mümkün olmayan geometrileri kullanıcıya bildirecektir.
3. İnternet ve bilgisayar teknolojisi ilerledikçe kurum içindeki ürünün paylaşım halinde tasarlanması yöntemi
de gelişiyor. 2023 senesinde farklı ülkelerdeki tasarımcıların aynı ürünün komponentlerini eşzamanlı
modellemeleri çok olağan bir durum olacaktır. Bugün varolan bu teknoloji ileride daha da akıllanacaktır.
4. Üretim proseslerinin simülasyonu: Otomotiv ve beyaz eşya gibi alnlarda üretim üssü haline gelen Türkiye,
verimliliğini artırmak için üretim proseslerinin simülasyonuna daha çok yatırım yapmalıdır. Bu konuda
dikey simülasyon yazılımları geliştirmelidir.
5. Yeni üretim tekniklerinin araştırılması: Nano teknoloji, yeni malzemeler, hızlı prototip ve hızlı imalat
teknolojileri, yüksek hızlı talaşlı imalat, değişken pprofilli sac imalatı, değişken malzeme özelliklerine
sahip malzemeler, kompozit malzemeler gibi geleceğin üretim yöntem ve malzemelerinin araştırılması,
simülasyonlar ile bilgisayar ortamında geliştirilmesi gerekmektedir.
6. Bilgisayar ortamında yapılan analiz ve simülasyonlar gittikçe gerçek dünyayı daha iyi benzeteceklerdir.
Bunun için analizler çok daha detaylı yapılması gerekecektir. Bu da çözüm sürelerini etkileyecek ve bir
çok analiz Grid Computing ile yapılacaktır.
7. Optimizasyon algoritmaları gelişecektir. Öğrenebilen ve yeni durumlara ayak uydurabilen akıllı
algoritmalar gelişecektir.
8. Analiz programları, fiziksel simülatörler ile beraber çalışarak tasarlanan komponentin sistemin titreşim,
dinamik, mukavemet, akustik gibi özelliklerini nasıl değiştireceğini görmek mümkün olacaktır.
9. Modelleme yazılımları sesten anlayabilen, sesle idare edilebilen özellikler içerecektir. Örneğin, “şu
parçanın kenar radyüsü beş milim olsun” gibi. Program da kullanıcısına aynı şekilde cevap verecektir.
10. Yazılımların menüleri, yardım dosyaları ve bir önceki maddede yer alan sesten anlama özellikleri
“Otomatik Tercüman” aracılığı ile görsel ve sesli olarak Türkçe’ye veya ilgili dile çevrilecektir.
11. Türkiye test cihazları ve ölçüm teknolojileri konusunda mutlaka ARGE yapmak zorundadır. Tasarımda
kullanılacak bilgi birikiminin oluşturulmasında ölçüm teknolojilerinin çok önemli yeri vardır. Türkiye bu
konuda çok zayıftır.
12. Yatay olmasa bile (tüm dünyanın kullandığı ortak paket programlara alternatif üretmek mantıklı
olmayabilir) dikey uygulamalar için mühendislik yazılımlarında olması gereken yazılım teknolojileri
mutlaka oluşturulmalıdır: grafik arayüzü motorları, sinyal işleme teknikleri, çözücü algoritmaları gibi.

3. SANAL GERÇEKLİK

Tasarım stratejileri grubunun en temel ögesi olarak prototipleme öncesi tasarımın gerçeklenmesine, değişik
koşulların oluşturulmasına ve verilerin analizine yönelik çalışmaları kapsamaktadır. İlerleyen paragraflarda
değinilen Sanal Prototipleme ve Simülasyon Modelleme Yazılımları da paralel çalışmalar içermektedir.

Sanal Gerçeklik hem uygulanması gereken seviye/detay, hem de elde edilen sonuçların güvenilirlik
derecesindeki gereksinimlere göre ele alınması gereken bir konudur. Bu kapsamdaki çalışmaları olumlu
yönde etkileyebilecek önemli bir gerçek; yapılacak çalışmaların her aşamasında kullanılabilir bir ürünün elde
edilebilecek olmasıdır. Bu ara ürünlerin uygulandığı seviye ve sonuçların güvenilirliği düşük olacaktır. Ancak,
amacımız, sanal gerçeklik konusunda yapılan çalışmaların organizasyonunu sağlamak ve her aşamada elde
edilen ara ürünün bir sonraki adımda kullanılmasını sağlamaktır. Bu görüşe paralel olarak, yapılmış olan ve
yapılacak çalışmaların ulusal düzeyde veritabanında derlenmesi konusu bu raporda ele alınmıştır.

Sanal Gerçeklik konusunda yapılacak çalışmaların her bir strateji alanı için ayrıca ele alınması gerekmekle
birlikte, teknoloji olarak birçok ortak yan içerdiği düşünülmüştür. Yapılan çalışmalarda uygulanan teknolojilerin
paralelliğini sağlamak ve uygulanan simülasyon ve iletişim standartların yaygınlaştırılması yapılan
çalışmaların tekil başarılarından çok “ulusal anlamda” ilerleme kaydedebilmek için önemlidir. Aynı şekilde
çeşitli kesimlerce üretilecek ara ürünlerin yeniden ve entegre şekilde kullanımı için önemlidir. Bu sebepten
dolayı üniversitelerde verilen eğitimden başlayarak standardizasyonun sağlanması önerilmektedir.

Mevcut ulusal durumumuzun, yetenek ve kabiliyetlerimizin, ayrıca ulusal bazda sahip olduğumuz teknolojik
altyapının irdelenmesi sonrasında oluşturulacak bir grubun söz konusu standartları belirlemekte öncü olması
önerilmektedir.

Geometrik modelleme tekniklerinin geliştirilmesi, görsel veri formatlarının standardizasyonunun sağlanarak
eğitimin yaygınlaştırılması, bunların sonucu olarak ulusal sanal gerçeklik yazılımının geliştirilmesi,
canlandırım ve grafik tasarım tekniklerinin geliştirilmesi, bu kapsamda yetenek geliştirilmesi gereken teknoloji
alanlarıdır.

4. SANAL PROTOTİPLEME

Görsel ve donanım içeren prototipleme kabiliyetleri diğer tüm stratejik alanlar için gerekli bir teknolojik alt
alandır ve yukarıda bahsedilen sanal gerçeklik ile paralel ve konunun devamı olarak ele alınmıştır. Yapay us
ve modelleme yazılımları çalışmalarındaki sonuçların sanal prototiplemeler ile bağdaştırılması teknolojinin
son sınırlarını zorlamak için büyük önem arzetmektedir. Örneğin, ergomonik tasarımların, enerji tasarrufu ile
ilgili tasarımların, geliştirilen modelleri sanal gerçeklik ile birleştirerek prototipleme imkanı sağlaması
amaçlanmaktadır. İnsan vücudunun/hareketlerinin matematik ve görsel olarak modellenmesi daha sonra
kimyasal süreçlerin modellenmesi faaliyetleri ile entegre edilerek çalışmaların birleştirilmesi öngörülmektedir.

5. SİMÜLASYON VE MODELLEME YAZILIMLARI

Tasarımda simülasyonun vazgeçilmez parçası modelleme yazılımlarıdır. Yukarıda açıklanan sanal gerçeklik
ile ilgili altyapı simülasyon konusunda yeterli birikimi getirmekle birlikte, her sanal gerçekliğin ihtiyaç duyacağı
modelleme yazılımlarının da geliştirilmesi gerekmektedir. Modelleme yazılımları ile ilgili çalışmalara sınır
getirilememiştir.

Bu yüzden öngörülmesi gereken faaliyet yapılacak modelleme çalışmalarının bir model havuzunda
toplanmasını sağlayacak nitelikte olması düşünülmüştür. Modellerin bir arada entegre olarak çalışmasını
sağlayacak simülasyon ve iletişim standartlarının yaygınlaştırılması önemlidir.

Kimyasal süreçlerin matematiksel modellenmesi, insan vücudunun görsel ve matematiksel modellenmesi,
kimyasal süreçlerin insan vücudundaki alt elemanların modelleri ile etkileşimi zaman içinde sağlanmalıdır.
Öngörülen modelleme ile ilgili teknolojik alanlar ile;
– Savunma sanayi için gerekli olan akustik, elektronik harp gibi ortam modelleri,
– Sanayi üretimi içini cihazlara özel modellerin geliştirimi, yapay zekanın tüm simülasyon sistemlerinde
kullanımı
– Biyolojik ve kimyasal süreçlerin sanal prototiplemesi ve modellenmesi
amaçlanmıştır.

Sensör ve ortam modellerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması” modelleme çalışmalarının
standardizasyonunun sağlanması / kontrol edilebilmesi amacı ile ayrı bir konu olarak ele alınmalıdır.

Simülasyon ve modelleme çalışmaları, konunun doğası gereği, doğrudan uygulanabilir prosedürlere sahip
değillerdir. Bu nedenle yapılacak temel, akademik araştırmaların verimli olması pek beklenemez. Bu durum,
doğrudan uygulamalı araştırmalarla başlanmasını ve bu araştırmaların üniversiteler-uzman firmalarpotansiyel
kullanıcılar tarafından yapılmasını zorunlu kılar. Bu sacayakları, tercihen kullanıcılar liderliğinde
kurulursa başarılı araştırma geliştirme çalışmaları yapılabilecektir. Bu aşamada sektör seçimi yapılmaması,
ilgi duyan her sektörün destekten yararlanması sağlıklı olur. Bu konudaki ulusal destek üniversiteler ve
uzman firmalar çevriminde kullandırıldığında, düşecek araştırma geliştirme maliyetleri konuyu potansiyel
kullanıcılar açısından da çekici kılacaktır. Bu süreçteki en büyük kazanç, modelleme ve yazılım uzmanlarını
sektör konu uzmanlarıyla verimlilik-karlılık hedefi etrafında yan yana getirmek olacaktır. Bu süreçteki başarı,
verimlilik-karlılığın asıl takipçisi olan üretim-hizmet sektörlerinde, simülasyon ve modellemeye oluşacak
güvenle ölçülmelidir. İlk safhanın başarılı kabul edilmesi halinde; doğrudan eğitim, verim artışı ya da teknoloji
üretimine yönelik sınai uygulamalar 2010-2015 sürecinde desteklenmelidir. Bu destekleme, artık seçilmiş
stratejik sektörlere yapılmalıdır. İlk iki aşamanın başarılı kabul edilmesi halinde destek, 2015 yılından 2023
dönemi sonuna kadar yalnızca teknoloji üreten faaliyetlerle kısıtlanabilir.

6. POLİTİKA VE STRATEJİLER

Yasal ve Düzenleyici Politika Önerileri:
1. Tasarım alanında ülkemizde gerçekleşecek ürünlerin ve çıktıların sahiplerinin korunmasına yönelik
olarak “fikri haklar” alanında süratle yeni düzenlemelere ihtiyaç vardır.

2. Ürün ve çıktıların tescil işlemlerinin süratle ve kolaylıkla yapılabilmesi için düzenlemeler yapılmalı, bu
konuda yönlendirici kolaylık birimlerinin oluşturulması gerekmektedir.

3. Mevcut ulusal ve uluslararası patentlerin geniş içerikleri web üzerinden kolaylıkla ulaşılabilmeli ve
başvuru mekanizması da web üzerinden başlatılmalı.

4. Gümrük Mevzuatı’nın TÜBİTAK’ın onayladığı Ar-Ge malzemelerinin tedariği için kolaylaştırılması.

5. İhale Mevzuatı’nın KOBİ’lerin yararına olacak şekilde (KOBİ’lerin de ihalelere katılımını ve iş
alabilmelerini sağlayacak şekilde
) düzenlenmesi.

6. Mühendislik firmalarının oluşmasını ve varlığını sürdürmesini destekleyen, bu tür oluşumlarla
işbirliğine gidilmesini teşvik eden projeler.

7. Mühendisliği denetleyen yaptırımlar ve sertifikasyon merkezleri üzerinden imza yetkisi verilmesi.

Mali Politika Önerileri:
1. Tüm teknolojik gelişmenin temelinde insan unsuru yatmaktadır, bu sebeple, insana yönelik (gerek
araştırmacı ve gerekse proje yöneticileri) parasal kaynak aktarımındaki yasal engeller süratle
giderilmelidir.

2. KOBİ’lerin Ar-Ge’ye dayalı ulusal tedarik programlarına katılabilmeleri için ihale kanununda teşvik ve
düzenlemelerin yapılması.

3. Mevcut Ar-Ge teşvik mekanizmalarının bütçelerinin artırılması.

4. Bilimsel yayın teşviklerinin özendirici seviyelere getirilmesi.

İnsan Kaynakları:

1. Akademik yükseltme kriterleri içine sanayi ile birlikte yapılarak başarıyla bitirilmiş Ar-Ge çalışmaları
da eklenmelidir.

2. Teknokentlerin olmadığı üniversitelerde, Ar-Ge çalışmalarının telif eser sayılması.

3. Proje pazarı konseptinin geliştirilerek yaygınlaştırılması

4. Ulusal tasarım yarışmalarının düzenlenmesi

5. Teknik liselerde, yüksekokullarda bilgisayar destekli tasarım (CAD) eğitiminin yaygınlaştırılması

6. Teknik liselerde, bilgisayar destekli mühendislik (CAE) programlarının eğitiminin yaygınlaştırılması

7. Sanayideki Ar-Ge personelinin eğitiminin araştırma enstitülerinden alınacak eğitim ile sağlanması ve
bu eğitimin devlet tarafından teşvik edilmesi

8. Ulusal hesaplamalı mekanik gibi özel ihtisas alanlarında sanayiye Ar-Ge hizmeti vermek üzere
araştırma enstitülerinin kurulması

9. Türkiye teknoloji envanterinin yapılması (kim nerde ne iş yapar?)

10. “Yazılım mühendisleri” ve yazılım maliyetlerinin azaltılması için “yazılım işçileri” yetiştirilmeli.

11. Türkiye’deki başta önde gelen üniversiteler olmak üzere tüm üniversitelerdeki mühendislik
programlarında tasarıma yönelik ve belirli arakesiti olan derslerde yeniden yapılandırma ve içerik
düzenlemesi gerekmektedir. Özellikle bilgisayar ve bilişim teknolojilerinin etkinliğinin arttırılması
gerekmektedir

12. Gelişen teknolojik açılımlar bize klasik mühendislik alanlarında insan yetiştirmeden ziyade daha
esnek ve teknolojik donanıma sahip karmaşık sistemleri anlayıp modelleyebilen, tasarlayabilen
ve/veya yönetebilen hibrit (disiplinler arasi) mühendislik dallarının devreye sokulmasını empoze
etmektedir. (örneğin; hesaplamalı bilim ve mühendislik, bilişim mühendisliği, sistem mühendisliği,
finans mühendisliği, vs. gibi
)

13. Üniversitelerde Araştırma asistanlığı ile öğretim asistanlığı kesinlikle ayrıştırılarak araştırma
asistanlığındaki bireylerin bilimsel odaklanması ve verimliliği arttırılabilir.

14. Üniversitelerde (özellikle araştırma üniversitelerinde) yüksek lisans ve doktora eğitimi özendirilmeli ve
kontenjanları arttırılmalıdır. Burada verilen klasik MSc ve Ph.D derecelerinin yanısıra endüstrinin
ihtiyacı olan ve batı ülkelerinde cok yaygın olarak verilen MSE (mühendislik master’ı) ve Doctor of
Engineering (mühendislik doktoru) unvanlarının verilmesi yaygınlaştırılmalıdır.

15. Araştırmanın lokomotifi aslında üniversitede ara insan gücüdür yani doktora ve master ögrencileri ile
öğretim üyesi arasında bir kademe olan Post Doctorate (doktora sonrası) pozisyonudur. Bu
pozisyonlara kadro ve kaynak tahsis edilerek üniversitelerdeki araştırmaların niteliği arttırılabilir.

16. Önde gelen sanayi kuruluşlarının belirli alanlara ve konulara yönelik önde gelen üniversitelere özel
araştırma bursları tahsis edilmelidir. Bu burslar başarılı araştırma potansiyeli olan öğrencilere
verilerek hem endüstrinin araştırma ihtiyacı karşılanmış olacaktır hemde üniversiteye kaynak
aktarılmış olacaktır.

Ulusal programlar ve projeler:

1. Ülkemizde, özellikle endüstrideki tasarım süreçlerini doğrudan etkileyebilecek ve dolayli olarak
rekabet gücünü artırabilecek olan ”Ulusal Süper Bilgisayar Merkezleri”nin acil olarak devreye
alınması gerekmektedir. Bu merkezlerde, yalnızca tasarım süreçleri etkinleştirilmeyecek, ayni
zamanda, bilgi birikimi ve insan gücü de yetiştirilecektir.

2. Ülkemizde dağınık olarak farklı yerlerde çalışılan ”Hesaplamalı Akışkanlar Mekaniği” alanında
endüstrinin ihtiyaci olan bilgi birikiminin ve araçlarının tek merkezden koordine edilmesi amacıyla,
yurtdışında da örnekleri bulunan, bir ”Hesaplamalı Akışkanlar Mekaniği Enstitüsü” kurulmalıdır.
Burada, uç noktalardaki güncel problemler üzerinde araştırma yapılmalı, modelleme yöntemleri ve
metodolojileri geliştirilmelidir. Bu enstitü, bundan başka, yakın gelecekte bilgisayar teknolojisinin daha
da gelişmesiyle, Navier-Stokes denklemlerini, doğrudan modelleme ihtiyacina gerek kalmaksızın
çözecek algoritmalar (DNS-Direct Numerical Solutions) geliştirmelidir.

3. Ülkemizde, bir ulusal ”akışkan modellemesi” yapan entegre yazılım projesi, üniversitelerin
önderliğinde, devlet tarafindan başlatılmalıdır. Yazılım, değişik düzeylerde türbülans modellemeleri
yapabilmeli; LES modellemesi içermelidir.

4. Günümüzde tasarım, bilgisayar teknolojisi olmaksızın düşünülemez. Ulusal bir işletim sistemi ve
buna bağlı uygulama araçlarının kamu lisanslı yazılımlara kaydırılması temel ilke olarak
benimsenmelidir. Böylelikle, ülkemiz daha güvenilir ve yetkin bir bilgisayar işletim ortamına kavuşur,
bunun yanı sıra, ülke dövizinin dış ülkelere aktarılması sonucu döviz kaybı önlenmiş olur.

5. Ulusal ölçekte bir grid ağının kurulması ve işletilmesi ülkemizin öncelikle yerine getirmesi gereken bir
konu olmalıdır. Grid altyapısı ve teknolojisi, ülkemizdeki bilgi paylaşım sürecini hızlandıracak; bunun
yanı sıra, mevcut bilişim altyapı ve kaynaklarının optimum düzeyde ve daha etkin bir biçimde
kullanılmasını sağlayacaktır.

6. Kurulacak ulusal grid ağı üzerine inşa edilecek tematik ağlar, spesifik alanların ihtiyaci olan bilgi ve
kaynak kullanımını örgütleyecektir. Bu amaçla, grid üzerinde tematik portallar oluşturulmalıdır,
örneğin, TIP ve TASARIM grid’i gibi. Tüm gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler kendi ulusal grid’lerini
oluşturmuşlardır.

7. TEKNOLOJİ YOL HARİTASI

Temel Araştırma: 2005 – 2023
1. İnterval Aritmetik
2. Puslu Mantık
3. Genetik Algoritmalar
4. Sayısal Matematik Teknikler veya Yöntemler
5. Yapay Us
6. Kuantum Hesaplama/Modelleme
7. Uygulamalı Matematik
8. Geometrik modelleme tekniklerinin geliştirilmesi

Uygulamalı ve Sınai Araştırma:
1. Grid oluşturma ve grid üzerinden hesaplama teknolojileri: 2007
2. Cluster ve SMP (Symmetric Multiprocessor) bilgisayar yazılım teknolojileri: 2006
3. Paralel ve dağıtık ortamda yazılım geliştirme araçları: 2008
4. Nesne tabanlı yazılım ve modelleme kabiliyeti: 2010
5. Sanal Gerçeklik yazılımı: 2010
6. Canlandırım ve grafik tasarım tekniklerinin geliştirilmesi: 2008
7. Paralel veritabanı algoritmaları ve uygulamaları: 2008
8. Öğrenen Yazılımlar: 2010
9. Endüstride görsel veri formatlarının standartlarının belirlenmesi (üniversite): 2007
10. Simülasyon ve iletişim standartlarının belirlenmesi (üniversite): 2006
11. LES (Large Eddy Simulation) ve DNS (Direct Numerical Simulation): 2009
12. Örgüsüz (Meshless) Sistemler: 2009
13. Sektörel bazda istatistiksel bilgi toplama yöntemlerinin geliştirilmesi ve veri tabanlarının oluşturulması
(tasarım ve tasarım geçerlemeye yönelik): 2007
14. Kimyasal süreçlerin hesaplamalı modellenmesi: 2010
15. Biyoenformatik, genetik modelleme ve simülasyonları: 2023
16. İnsan hareketlerinin matematik ve görsel modellenmesi: 2007

Sınai Geliştirme:
1. Kinematik sentez, hareket tasarımı ve dinamik dengeleme tekniklerinin makine tasarımında yaygın
kullanımı: 2009
2. Sanal prototipleme yeteneğinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması: 2015
3. Üretim süreçlerinde doğrulama tekniklerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması: 2009
4. Kontrol Sistem tasarımı yeteneğinin geliştirilmesi: 2006
5. Ulusal Katı Cisim Mekaniği Modelleyicisi ve Çözücüsü: 2013
6. Titreşim ve Akustik Modelleyici: 2009
7. Ulusal CFD (Computational Fluid Dynamics) yazılım paketinin geliştirilmesi: 2012
8. Tıp, mühendislik gibi tematik alanlarda ulusal gridlerin oluşturulması: 2010
9. Sensör ve ortam modellemelerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması: 2010
10. Şirket bilgi birikimi tabanı “Corporate Knowledge Base” yazılımları

TASARIM TEKNOLOJİLERİ STRATEJİ GRUBU

Tasarım Strateji Grubu Üyeleri

Koordinatör:
Doç.Dr. Serdar Çelebi İTÜ, Bilişim Enstitüsü
Raportörler:
Ömer Hakan Okutan Arçelik, Çamaşir Makinesi İşletmesi
Ayşegül Yılmaz TÜBİTAK, BTP
Üyeler:
Ömer Akbaş Arçelik, ARGE
Elif Baktır ASELSAN MST Grubu
Prof.Dr. Sedat Bayseç Gaziantep Üniversitesi, Makine Mühendisliği Bölümü
Refik Diri Karel Kalıp A.Ş.
Prof.Dr. Abdülkerim Kar Marmara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Bölümü
Burak Kıray Ford Otosan
Aydın Kuntay Bias
Uğur Oksay ETA A.Ş.
Dr. Tarık Öğüt FİGES Ltd.Şti.
Burak Pekcan İnfo-Tron A.Ş.
Uğur Sarıbay SATEK
Tuğrul Tekbulut Logo LBS
Refik Üreyen TTGV, Danışman

Yazar: Admin

Makina3d.com - Makina Tasarım ve İmalat Teknolojileri

Bir Cevap Yazın